بسیاری تصور میکنند نقره ضد آب است و تماس آن با رطوبت آسیبی به سطحش نمیزند؛ اما در واقعیت، فلز نقره نسبت به رطوبت، کلر و ترکیبات گوگردی بسیار حساس است و همین مواد باعث تغییر رنگ و تیره شدن سطح آن میشوند. اگر تجربه استفاده از نقره، بهویژه در آینه شمعدان نقره یا زیورآلات دستساز را داشته باشید، دیدهاید که تماس مداوم با آب، درخشش اولیه آن را از بین میبرد. با این حال، شاید تعجب کنید وقتی میشنوید که باید برای تمیز کردن نقره از آب استفاده کنید.
در این مقاله از مجله نقره بررسی میکنیم که چرا نقره ضد آب نیست، اما در فرآیند شستوشو، آب نقش مهمی در محافظت از سطح آن دارد و چگونه میتوانید با روشهای صحیح تمیزکاری، ماندگاری و درخشش نقرههای خود را افزایش دهید.
فلز نقره خاصیت ضد آب ندارد، ساختار شیمیایی آن شامل اتمهای نقره (Ag) است که بهراحتی با عناصر فعال موجود در آب، بهویژه اکسیژن محلول، کلر و ترکیبات گوگردی واکنش نشان میدهند.
این واکنشها منجر به تشکیل ترکیباتی مانند نقره اکسید (Ag₂O) یا نقره سولفید (Ag₂S) میشود که همان لایه تیرهای است که به مرور زمان روی سطح نقره ایجاد میشود. از نظر فیزیکی نیز، نقره برخلاف فلزاتی مانند آلومینیوم، لایه محافظ طبیعی (Passive Layer) ندارد تا از نفوذ این مواد جلوگیری کند، بنابراین نمیتواند در برابر تماس مکرر با آب کاملاً مقاوم باشد.
نقره از نظر شیمیایی نسبت به بسیاری از فلزات دیگر، در برابر واکنش با آب مقاومتر است. دلیل این موضوع، ساختار پایدارتر اتمی نقره و انرژی بالای پیوندهای فلزی آن است که مانع از اکسید شدن سریع در تماس با آب میشود. بهعنوان مثال، برخلاف آهن که در مجاورت رطوبت دچار واکنش اکسیداسیون و تشکیل زنگ آهن (Fe₂O₃) میشود، نقره چنین واکنشی نشان نمیدهد.
با این حال، این مقاومت به معنای ضد آب بودن نیست؛ چون نقره همچنان میتواند با ترکیبات فعال موجود در آب مانند کلر، سولفور و اکسیژن محلول واکنش دهد و به مرور زمان تیره شود یا درخشندگی خود را از دست بدهد. به همین علت است که اگرچه نقره در برابر زنگزدگی مقاوم است، اما قرار گرفتن طولانیمدت در محیط مرطوب میتواند به سطح آن آسیب برساند، موضوعی که باعث شکلگیری باوراشتباهِ نقره ضد آب شده است.
یکی از روشهای مؤثر برای افزایش مقاومت نقره در برابر رطوبت و اکسید شدن، فرآیند آبکاری (Electroplating) است. در این فرآیند، یک لایه نازک از نقره بر روی سطح یک فلز یا مادهی پایه دیگر قرار میگیرد تا علاوه بر افزایش درخشندگی، محافظی در برابر خوردگی، تغییر رنگ و تماس مستقیم با هوا و رطوبت ایجاد شود.
آبکاری نقره در صنایع مختلفی از جمله تولید جواهرات، ظروف تزئینی و آینه و شمعدان نقره کاربرد زیادی دارد. اگر آینه شمعدان شما از نقره استرلینگ (ترکیب نقره با فلزاتی مانند مس) ساخته شده باشد، برای جلوگیری از کدر شدن سطح، آبکاری با فلز رودیوم انجام میشود. رودیوم که از خانواده فلزات پلاتینوم است، درخشش سفید نقرهای دارد و در برابر اکسید شدن و لکهدار شدن بسیار مقاوم است.
با وجود این لایه محافظ، بهتر است از نقرههای خود با باکسهای مخصوص یا کاورهای ضد رطوبت نگهداری کنید تا تماس مداوم با هوا و سولفورهای محیط کاهش یابد. همچنین، تماس کوتاهمدت نقره با آب معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند، اما قرار گرفتن طولانیمدت در آبهای شور یا کلردار، میتواند به مرور باعث تیرهشدن و از بین رفتن جلای سطح نقره شود.
نقره ضد آب نیست، اما میتواند در برابر آب مقاومت کند. بهترین کار این است که از قرار دادن نقره در معرض آب برای مدت طولانی خودداری کنید، مگر اینکه با روشهای محافظتی مثل آبکاری رودیوم از آن پیشتر محافظت کرده باشند. اگر شما نگران تشخیص نقرهِ آینه و شمعدان خود و کیفیت آن هستید، بهترین کار دریافت مشاوره قبل از خرید است. گالری نقره بابک همراه همیشگی شماست.
No comment